Yazılım geliştirme süreçleri, gün geçtikçe daha karmaşık hale gelmekte ve hızla değişmektedir. Geleneksel monolitik uygulamaların yerini alan mikroservis mimarisi, uygulamaları daha modüler, ölçeklenebilir ve esnek hale getiren bir yaklaşımdır. Bu blog yazısında, mikroservislerin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, avantajlarını ve dezavantajlarını daha detaylı bir şekilde keşfedeceğiz.
Mikroservis Nedir?
Mikroservisler, uygulamaları küçük, bağımsız ve birbirleriyle işbirliği yapabilen hizmetlere ayıran bir mimaridir. Her bir mikroservis, belirli bir işlevi yerine getirir ve kendine ait bir veritabanı ve bağlantı noktalarıyla bağımsız olarak çalışır. Bu, her bir hizmetin farklı bir işlevi yerine getirmesine olanak sağlar ve her biri kendi yaşam döngüsüne sahip olur.

Peki nasıl çalışıyor bu Mikroservis dediğimiz sistem?
Öncelikle şunu düşünmeniz gerekmekte, eğer bir sistem varsa koşullara göre topolojileri de vardır. Siz projenize göre bunlardan birini seçebilir ve projenizi daha verimli hale getirebilirsiniz. Peki nedir bu topolojiler?
- Client-Server : Bu topolojide, mikroservisler, istemci-sunucu modeline benzer bir şekilde çalışır. İstemciler, mikroservislere istekler gönderir ve mikroservisler bu istekleri karşılar. Örneğin, bir e-ticaret uygulamasında, kullanıcı hesap yönetimi için ayrı bir mikroservis, ürün kataloğu için ayrı bir mikroservis ve ödeme işlemleri için ayrı bir mikroservis bulunabilir. İstemciler, bu mikroservislere doğrudan istek göndererek ilgili işlevleri yerine getirebilir.
- Shared Services: Bu topolojide, bazı ortak hizmetlerin paylaşıldığı bir yapı kullanılır. Bu hizmetler, birden fazla mikroservis tarafından kullanılır. Örneğin, bir kimlik doğrulama servisi veya e-posta gönderme servisi gibi. Bu hizmetler, farklı mikroservisler tarafından çağrılabilir ve böylece tekrarlayan kod parçalarının önüne geçilebilir.
- Event-Driven Architecture: Bu topolojide, mikroservislerin birbirleriyle iletişim kurması için olay tabanlı bir iletişim modeli kullanılır. Bir mikroservis, gerçekleşen bir olayı yayınlar ve diğer mikroservisler bu olayı dinleyerek buna tepki verebilir. Örneğin, bir sipariş tamamlandığında, sipariş mikroservisi bu olayı yayınlayabilir ve envanter mikroservisi bu olayı dinleyerek stok güncellemesi yapabilir.
- Router : Bu topolojide, bir yönlendirici (router) mikroservis, gelen istekleri belirli mikroservislere yönlendirir. İstemciler, yönlendiriciye istek gönderir ve yönlendirici bu isteği ilgili mikroservise yönlendirir. Bu topoloji, mikroservislerin dinamik olarak ölçeklendirilmesini ve istemcilerin farkında olmadan arka planda gerçekleşen değişiklikleri fark etmemesini sağlar.
- Mikroservislerin Avantajları:
- Modülerlik: Mikroservis mimarisi, uygulamayı daha küçük ve yönetilebilir parçalara böler. Her bir mikroservis, bir işlevi yerine getirir ve bu hizmetler bir araya gelerek bir uygulama oluşturur. Bu modüler yapı, farklı ekiplerin ayrı hizmetler üzerinde çalışmasına olanak tanır. Her bir mikroservis, bağımsız olarak geliştirilebilir, test edilebilir ve dağıtılabilir. Ayrıca, yeni bir işlev eklemek veya mevcut bir hizmeti güncellemek daha kolaydır.
- Ölçeklenebilirlik: Mikroservisler, her bir hizmetin bağımsız olarak ölçeklendirilebileceği anlamına gelir. Bir mikroservis yüksek talep aldığında, sadece o hizmet ölçeklendirilirken diğerleri etkilenmez. Bu, kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlar ve uygulamanın genel olarak yüksek trafiğe dayanıklı olmasını sağlar. Ayrıca, mikroservislerin bulut tabanlı hizmetlerle entegre olması, ölçeklenebilirliği daha da artırır.
- Hata İzolasyonu: Mikroservis mimarisi, bir hizmetin çökmesi veya hatalı çalışması durumunda diğer hizmetlerin etkilenmemesini sağlar. Her bir mikroservis, kendi bağımsız çalışma ortamına sahiptir ve hatalar genellikle sadece ilgili hizmeti etkiler. Bu, uygulamanın genel performansını artırır ve hata ayıklama sürecini kolaylaştırır. Ayrıca, hizmetlerin hızlı bir şekilde düzeltilmesi veya yeniden başlatılması mümkündür.
- Teknoloji Çeşitliliği: Mikroservisler, farklı hizmetler için en uygun teknolojilerin kullanılmasına olanak sağlar. Her bir mikroservis, kendi teknolojik yığınını seçebilir ve bu da farklı ihtiyaçlara ve ekiplerin tercihlerine göre özelleştirilmiş çözümler sunar. Bu, geliştiricilere daha fazla esneklik ve yaratıcılık sağlar ve uygulama performansını artırır.
- Mikroservislerin Dezavantajları:
- Karmaşıklık: Mikroservis mimarisi, monolitik uygulamalara göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Her bir mikroservisin yönetimi, dağıtımı, izlenmesi ve hata ayıklanması gerekmektedir. Bunun için ek araçlar ve altyapı gerekebilir. Ayrıca, hizmetler arası iletişim, hata toleransı ve güvenlik gibi karmaşık konulara dikkat edilmelidir.
- İletişim ve Bağımlılıklar: Mikroservislerin birbiriyle etkileşim kurabilmesi ve veri paylaşabilmesi için iyi bir iletişim mekanizması gereklidir. Hizmetler arası bağımlılıkların yönetilmesi ve hizmetlerin senkronize olması zor olabilir. Yanlış tasarlanmış iletişim protokolleri veya API’lar performans sorunlarına ve veri tutarsızlıklarına neden olabilir.
- Dağıtım Karmaşıklığı: Mikroservislerin dağıtımı ve orkestrasyonu karmaşık olabilir. Her bir mikroservis için ayrı ayrı dağıtım ve konfigürasyon yönetimi gereklidir. Bu, otomatikleştirilmiş dağıtım ve sürekli entegrasyon araçlarının kullanılmasını gerektirebilir.
- Veritabanı Yönetimi: Her bir mikroservis, kendi veritabanına sahip olabilir. Bu, veri bütünlüğü ve veritabanı yönetimi sorunlarına neden olabilir. Veri kopyalama, senkronizasyon ve veri tutarlılığı gibi konular dikkate alınmalıdır. Ayrıca, veritabanı yönetim araçları ve stratejileri gerekebilir.
Yaani; Mikroservis mimarisi, uygulama geliştirmede önemli avantajlar sunan bir yaklaşımdır. Ancak, karmaşıklık, iletişim, dağıtım yönetimi ve veritabanı sorunları gibi dezavantajlara dikkat etmek gerekmektedir. Uygulamanın ihtiyaçlarına ve ekip becerilerine göre mikroservis mimarisinin uygunluğu değerlendirilmelidir. İyi planlama, doğru araçlar ve iyi yönetim ile mikroservislerden en iyi şekilde yararlanabilir ve uygulama geliştirme sürecinde büyük faydalar sağlayabilirsiniz.